Türkiye’de 15 günde 3’ü çocuk 11 kişi siyanür zehirlenmesi sonucu hayatını kaybetti. 5 Kasım’da İstanbul Fatih’te 4 kardeşin evlerinde siyanür ile ölü bulunmasının ardından birkaç gün sonra Antalya’da Selim Şimşek biri 9, diğeri 4 yaşında iki çocuğu ve eşiyle birlikte ölü bulundu. Son olarak ise bu sabah İstanbul Bakırköy’de 3 kişilik bir aile siyanürle hayatını kaybetti. Peki Tehlikeli Kimyasalların Kontrolü Yönetmeliği’ne tabi olmayan bu öldürücü kimyasal, ‘Siyanür almak bu kadar kolay mı?’ sorusunu akıllara getirdi. SÖZCÜ “Siyanür” konusunu araştırdı. Daha çok altın madenleri ve kaplama sektöründe kullanılan siyanür, artık internet üzerinden satılmıyor. Kimya malzemecileri faturalandırıyor ancak siyanüre ulaşmak hiç de zor değil.

Ülkemizde üretimi olmayan siyanür, Çin, Kore ve Çek Cumhuriyeti gibi ülkelerden ithal ediliyor. İthalat yapan firmalar, yaptıkları satışları belgelerle, ilgili bakanlığa bildirmek zorunda. Altın madenleri ve metal kaplama firmalarında yaygın olarak kullanılan siyanürde bir çok farklı bileşiği içeriğinde bulunduruyor. Zehirli kimyasalın kilosu 45 ile 80 lira arasında değişen fiyatlarda satılıyor.

NASIL TEMİN EDİLİR

Siyanür özellikle altın ve gümüş kaplama alanında kullanıldığı için İstanbul’da daha çok Kapalıçarşı ve Kuyumcukent’teki kimyacılardan temin ediliyor. Burada satış yapan firmalar, iddiaya göre tanımadıkları kişilere satış yapmaktan kaçınıyor. Bildikleri, daha öncede çalıştıkları müşterilerine satış yapıyorlar. Siyanür ve diğer kimyevi malzemeleri işyeri sahibi gelip alabildiği gibi, kuyumcu çırakları da alabiliyor.

VİCDANLA İLGİLİ

Konuyla ilgili görüştüğümüz Sirkeci’de kimya malzemeleri satışı yapan bir çok firma, yaşanan son olaylar sebebiyle isim ve fotoğraf yayınlanmaması karşılığında konuşmayı kabul ediyor. Yaklaşık 100 yıldır kimya malzemeleri satışı yapan bir işyeri sahibi, “Bizim yaptığımız satış faturalarda bellidir. Kimin aldığı belgelidir. 1990’lı yıllarda kuyumcu çıraklarına bile satış yapılırdı. Ancak bir askeri kışlanın deposuna siyanür karıştırılması bizde milat oldu. Siyanürün varilindeki seri numarasından Irak ya da Suriye’den getirildiği anlaşıldı ama bize milat oldu. O tarihten sonra bu işi yapanlar çok dikkat etmeye başladı. Siyanür satışını kısıtlayan bir şey yok ama bu “vicdanla” ilgili bir şey. Bize ‘Kız kaçıracağım’ diye gelerek ‘eter’ isteyen bile oluyor. Bu durumlarla da karşılaştığımız için çok titiz davranıyoruz.

“KİMYACILARDAN ALINMIŞ OLAMAZ”

Siyanürün kimya satıcılarından gramla alınamayacağını ileri süren işyeri sahibi, “kimya işiyle uğraşanlar daha çok eski esnaflardır. Kolay kolay bilmedikleri kişilere satış yapmaz” diyerek, intiharlarda kullanılan siyanürün kimyacılardan doğrudan satın alınmış olamayacağını belirtiyor.

İNTERNETTE SATILIYORDU

Başka bir firma yöneticisi ise “6 ay öncesine kadar internette dahi siyanür vardı. Hatta internetten satış yapan büyük firmalarda bulunuyordu. İzmir’de bir kişinin anne babasını öldürmesinin ardından kaldırıldı. Biz bu zehirli maddelerin satışını yapmaktan vazgeçtik” diyor.

SEBEBİNE YOĞUNLAŞMAK GEREK

Telefonla görüştüğümüz siyanür ithalatı yapan bir firmanın yöneticisi ise siyanür ve benzeri malzemelerin satışı ile ilgili aylık bilgilendirme yapıldığını söylüyor. Silaha ulaşmak isteyen birinin uğraşınca bunu başarabildiğini belirten yönetici, “Nasıl aldıklarını ben de bilmiyorum, ama bu işi hedefleyen birinin siyanüre ulaşması, silaha ulaşmak” gibi diyerek; intihar edecek kişilerin siyanür bulamamaları dışında başka bir şey bulacaklarını söyleyerek, sözlerini “Sebebine yoğunlaşmak gerek” diyerek noktalıyor.

SİYANÜRLE ÜRETİM YAPIYORUZ

Kuyumcukent’te atölyesi bulunan Mehmet K. ise siyanürün altın takı üretiminde gerekli olduğunu ifade ediyor. Atölyelerinde haftada 1 gün kaplama yaptıklarını söyleyen Mehmet K., siyanürü gereken diğer kimyasallarla birlikte, Kapalıçarşı ve Kuyumcukent’ten fatura ile aldıklarını söylüyor. Liste fiyatına bakarak 1 kilogram siyanür için 45 lira ödediklerini söyleyen Mehmet K. “Siyanür olmazsa kaplama olmaz” diyor.

POLİS ARAŞTIRMAYA DEVAM EDİYOR

Bakırköy’de eşi ve oğluyla birlikte siyanüre bağlı öldükleri belirlenen Bahattin Delen’in mesleği gereği siyanüre ulaşmasının kolay olduğu belirtiliyor. Fatih’te yaşanan 4 kardeşin öldüğü olayda kullanılan siyanürün nereden temin edildiğinin ise polis tarafından araştırması sürüyor.